FIFA 18

Narcistische Persoonlijkheidsstoornis: De Kenmerken

narcisme

We kennen allemaal het woord narcist, maar wat is een narcist eigenlijk? Wat zijn de kenmerken van deze stoornis? In dit artikel zal een korte globale omschrijving van de narcistische persoonlijkheidsstoornis worden gegeven.

Wat is de narcistische persoonlijkheidsstoornis?

Narcissus was de mooiste jongen van Griekenland. Zo mooi dat de nimf Echo stopte met eten toen hij haar geen aandacht gaf. Zij stierf van verdriet. Om wraak te nemen lieten de nimfen van het bos Narcissus verliefd worden op zijn eigen spiegelbeeld. Narcissus kon zijn spiegelbeeld niet omhelzen en zo stierf ook hij van verdriet. Het woord narcist is afgeleid van deze mythologie, maar wat houdt de persoonlijkheidsstoornis vernoemd naar deze jongen eigenlijk in?

De narcistische persoonlijkheidsstoornis kenmerkt zich door een hoge eigendunk, weinig empathie en de behoefte om erkent te worden. Ze voelen zich vaak superieur aan anderen, zelfs als ze niets hebben gedaan om erkenning te krijgen. Daarnaast voelen zij zich meer verwant met mensen uit de omgeving met hoogste status en eisen van hun omgeving ook zo gezien te worden.

 

Prevalentie

De prevalentie van narcistische persoonlijkheidsstoornis loopt op tot 6.2% van de populatie. De stoornis komt vaker voor bij mannen (7,7%) dan bij vrouwen (4,8%).

 

Diagnostische criteria volgens de DSM-V:

Een aanhoudend patroon van grootheidswaanzin (in fantasie of gedrag), behoefte om bewonderd te worden, tekort aan empathie, begint in de vroeg volwassenheid en is aanwezig in verschillende contexten zoals aangegeven in 5 (of meer) van de volgende criteria:

  1. Heeft een hoge eigendunk (bijvoorbeeld: overdrijft de dingen die de persoon heeft bereikt en vaardigeden, verwacht te worden erkend als superieur terwijl de behaalde prestaties ontoereikend zijn)
  2. Gepreoccupeerd door fantasieën over ongelimiteerd succes, macht, genialiteit, schoonheid of ideale liefde
  3. Gelooft speciaal en uniek te zijn en kan alleen worden begrepen door en geassocieerd worden met mensen of instituten die speciaal zijn en een hoge status hebben
  4. Heeft behoefte aan excessieve bewondering
  5. Gevoel recht te hebben op meer dan anderen (onrealistische verwachtingen om speciaal behandeld te worden of verwacht automatische volgzaamheid bij zin of haar verwachtingen)
  6. Er is sprake van interpersoonlijke uitbuiting (maakt gebruik van wat anderen hebben om er zelf beter van te worden)
  7. Weinig empathie: wil de gevoelens en behoeftes van anderen niet herkennen of zich daarmee identificeren
  8. Is vaak jaloers op anderen en gelooft dat anderen jaloers op hem of haar zijn
  9. Vertoont arrogant en hooghartig gedrag en attitudes

 

Ontwikkeling van de stoornis

De narcistische persoonlijkheidsstoornis komt op rond de adolescentie en wordt met de jaren minder. Het lijkt voornamelijk een probleem van aanpassing aan de grenzen die passen bij het opgroeien, zoals de duidelijk wordende fysieke en intellectuele beperkingen. Er is weinig bekend over de narcistische persoonlijkheidsstoornis, omdat (zo wordt gespeculeerd) mensen die voldoen aan de diagnose vaak hoog functionerend zijn en dus weinig kosten. Doordat mensen met deze persoonlijkheidsstoornis het belangrijk vinden om een hoge status te hebben en bewonderd te worden hebben zij vaak goede banen. Er wordt pas professionele hulp gezocht als men een tegenvaller heeft meegemaakt of wanneer er behoefte aan hulp is voor een andere stoornis zoals middelenmisbruik of een eetstoornis. Op latere leeftijd lijkt er sprake te zijn van een vermindering van de aanwezigheid van de criteria van de stoornis.

 

Bronnen

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: Author.

Ronningstam, E. (2016). New insights into the narcissistic personality disorder. Gelezen op  18 augustus 2017. http://www.psychiatrictimes.com/special-reports/new-insights-narcissistic-personality-disorder

Stinson, F.S., Dawson, D.A., Goldstein, R.B., Chou, S.P., Huang, B., Smith, S.M., Ruan, W.J., Pulay, A.J., Saha, T.D., Pickering, R.P. & Grant, B.F. (2008). Prevalence, Correlates, Disability, and Comorbidity of DSM-IV Narcissistic Personality Disorder: Results from the Wave 2 National Epidemiologic Survey on Alcohol and Related Conditions. Journal of Clinical Psychiatry, 69(7), 1033-1045.